29.4.02

Dwyieithog? Neu iaith a hanner?

Codir cwestiynau cyfarwydd gan erthygl Crawford Kilian:
One interesting aspect of the White House site is that it's now bilingual. You can read all the site text in Spanish if you prefer. But as Nielsen notes, when you switch to Spanish, all the navigation guides remain in English! Spanish speakers may enjoy the convenience, but they'll also get the nonverbal message: You don't matter enough for us to take any real trouble to make this site navigable for you.
[rhagor]

Mae'r canol ar y ffin

Ai iaith yw technoleg gwybodaeth?

Mae 'na rywbeth cyfarwydd iawn ynglyn â'r stori hon, eto o gylchgrawn Wired. Pan o'n i yn yr ysgol, nôl yn yr oesoedd canol (h.y. cyn y cwricwlwm cenedlaethol a Chymraeg orfodol) roedd rhaid i mi ddewis rhwng astudiaethau cyfrifiadurol (fel y'u gelwid amser 'ny) a Chymraeg. Er fy mod yn agos at top fy nosbarth Cymraeg ail iaith, ces i fy nghyngori gan bawb i neud compiwters achos dyna ble oedd y dyfodol (ac, i fod yn onest, dyna ble oedd fy niddordeb - dw i wedi bod yn dweeb erioed). Felly, yn lle meistroli hen iaith y nefoedd bondigrybwyll, ces i fy nhrwytho yn ieithoedd llawer mwy defnyddiol, megis BASIC a LOGO, medrau sy wedi bod heb unrhyw les i mi o gwbl yn fy 'ngyrfa'.
Sensing widespread opposition, the state government set up a review team called Vijay Bhatkar committee to examine its own proposal. Dr. Vijay Bhatkar, a decorated scientist in India said, "We recommended that IT not be made an optional (second language) along with other languages, as Marathi will suffer. I believe not 60, but 80 percent of the students choose Marathi. But the government has retained its decision ignoring our recommendations. The education minister is very firm about his position."
[rhagor]

Gorchestiaeth Ieithyddol, rhan 2,382

Byddai rhai o'r ystrydebau yn yr erthygl hon yn chwerthinllyd, tasen nhw ddim yn dod o ysgolhaig y cyfraith mewn prifysgol Canada. Gall plentyn weld y gwallau yn y dadl 'ma:
A commission study released this week showed French is absent from 62 percent of 42 foreign embassy websites surveyed, while English is missing from 5 percent.

"The idea that there is a divide being created along language lines -- it just doesn't work," he says. "English is clearly the dominant language on the Internet. I don't know that there's a divide being created between English and French. English is the language of choice for so many."
[rhagor]

Felly, os ydw i'n deall hyn yn iawn, y dewis yw Saesneg neu dim byd. Y ffaith bod pobl ddwyieithog yn dewis Saesneg yn hytrach na dim byd yn profi bod hi'n well 'da nhw Saesneg na Ffrangeg. Felly, does dim pwynt darparu gwefannau yn Ffrangeg achos bydd pobl yn darllen y fersiwn Saesneg, fel maen nhw nawr. Why Professor Geist, you're a genius!

28.4.02

Yoshitomo Nara

yrchildhood gan Yoshitomo Nara

dy blentyndod

Termau Ymchilio yr Wythnos

Croeso i'r person oedd yn chwilio am ateb i'r cwestiwn tra phwysig "What does siarad Cymraeg mean?".

26.4.02

Gwallt pinc a'r iaith uffernol

Profiadau wrth geisio dysgu Basgeg. Erthygl Salon.
So I e-mailed my dad, "How's the Basque going?" Reply from the MIT professor emeritus of linguistics: "F---ing language from hell. This is a waste of my time."

We gave up. Our running joke was: "Well, we'll be fine as long as we learn to say, 'I support your cause. Please do not shoot.'" Really, it's just a joke -- I have no idea how to say that. And I'm thankful it didn't come up.
[rhagor]

Dôl ffrwythlon dolennau

Syllwyddor Tsieroci, ieithoedd a llenyddiaeth y byd hynafol a hen Saesneg. Dim ond tri dolen, bron ar hap, ffeindiais i ar weflog fabulousness. Diolchiadau hefyd i'r môr-forwyn enigmatig, am fy rhoi ar lwybr trwy goedwig y gweflogau ieithyddol. Mae mwy ohonyn nhw nag o'n i'n dychmygu.

"Why we write in English."

Cyfweliad â dau awdur o Affrica sy'n sôn am eu rhesymau dros dewis Saesneg yn lle eu hieithoedd brodorol.
Whatever their choices, African poets know that they are excluding part of their intended audience and limiting their own creative mode of expression, since most are, because of colonization, quite literally multi-lingual people. Within these choices of language, such multi-lingual African poets find limitations to overcome and freedoms to enjoy. Use of the English language, which carries the baggage of the oppressor's culture, usually becomes a mode of stimulating mental exercise. On the other hand, the Shona and Ndebele languages, which are most Zimbabwean poets' more natural forms of communication and expression of feelings, unfortunately limit the global exposure of their work.
[rhagor]

"Open the pod bay doors, HAL"

Dw wedi bod yn darllen Blodyn Tatws gan Eirug Wyn, ac un o'r pethau oedd yn fy mhoeni oedd y ffaith bod y cyfrifiadur, NESTA, yn gallu deall Cymraeg lafar ac ateb yn yr hen iaith hefyd. Mae'n jyst yn bosib y bydd cyfrifiaduron wedi'u datblygu sy'n deall Saesneg erbyn canol y ganrif hon, ond anhebyg iawn bydden nhw'n gallu defnyddio'r Cymraeg. Mae Microsoft yn arllwys miliynau i mewn i ymchwilio'r posibiliadau, gan ganolbwyntio ar saith iaith - dydy'r Gymraeg ddim ar eu rhestr. Ta beth, dyma gweflog am brosesu ieithoedd naturiol, tarddle da am fwy o wybodaeth am y maes hynod o bwysig hwn. [oddi wrth 'sglaig o gyfieithydd]
Exit Here: chwilio am yr Amerig go iawn. Yn 1993, teithiais i ar draws yr Unol Daleithiau gyda'm cariad. Dyma un o'r motels arhoson ni ynddo.
arwydd gwesty'r 'sbardun ariannol'

25.4.02

Cipolwg gwahanol ar ddiwylliant Cymru

Os dych chi'n gallu anwybyddu'r tudalen cynta hyll a'r baneri porn ar bob tudalen arall mae'n werth ymweld â dyn y blaidd, yn enwedig y Essential Guide to Welsh Pop Culture. Nid jyst y criw arferol sydd yma, ac mae gan y boi ffordd gyda'i eiriau, rhaid cyfaddau:
R.S.Thomas: The Joy Division of Welsh poetry.

Augustus John: the Hello magazine of his day.

Murray the Hump: A band that manages to sound louche and naive at the same time.

24.4.02

Grandad Jack

Dw i'n sganio hen luniau heno. Dyma fy nhaid, tad fy nhad, fel bachgen.
John Christmas Davies

John Christmas Davies

"He must be on something."

Dechreuais i drafodaeth Metafilter am weflogau arbenigol. Braidd yn brin oedd yr atebion, ond dw i'n hoffi fuckcorporategroceries (<homer> mmm, bwyd </homer>), ac mae 'na lu o ddolenau diddorol ar cioran63 (sydd yn Almaeneg, ond gyda llawer o luniau).

22.4.02

Un iaith i'w rheolau nhw?

Un byd, un iaith. Erthygl gan Vincent Buck (o'r glossblog) am rôl y cyfieithydd yn y Ewrop (a'r byd) newydd.

21.4.02

Wedi marw a mynd i nef y blogwyr...

Newydd ddod ar draws glossblog, gweflog am ieithoedd. Mae 'na gormod o ddolennau 'na i mi eu dwyn heno, ond tebyg iawn bydda i'n ailgylchu storiau Vincent yn yr wythnosau i ddod. Dyma dau i ddechrau: Rhyfelau ieithyddol erthygl yng nghylchgrawn Harvard. Holiadur ar ddwyieithogrwydd ac emosiynau

Ydych chi'n cofio Treweryn, Lerpwl?

Drueni collais i hyn ar y pryd, ond mae'n debyg yr oedd arddangosfa am Dreweryn yn Lerpwl yn gynt eleni. Wrth darllen fersiwn BBC hanes boddi Capel Celyn des i ar draws hyn:
In 1936 Penyberth in Caernarvonshire was drowned...

Meddwl am rywbeth arall, tybed?

llyn celyn
Llyn Celyn gan Richard Page
Mwy am waith Richard Page yn Nhreweryn.

Rhedeg am y trên

Stori gyffrous. Mae bywyd yn gyffrous, weithiau, ondyfe?

Hapus/trist? Bechgyn/merched? Gweflog/Gymraeg?

Meddyliwch am ddau air o'r un hyd a'u rhoi nhw yn yr Ambigram.Matic i gael un gair plith-draphlith. Mae rhai'n gweithio yn well nag eraill. Cofiwch dod yn ôl a rhoi gwybod am unrhyw canlyniadau diddorol a gewch chi. [oddi wrth iconomy]

19.4.02

Eiconau i'r twristiaid

Pwy sy'n penderfynu beth yw beth yw sothach a beth yw celfyddydau? Cwestiynau diddorol mewn safle o Dde-Orllewin yr Amerig.

Herio twr Babel

Cyfieithu a'r ieithoedd bychain:
The question of translation has a unique relevance in Ireland, where for centuries language usage has been inextricable from social and political issues. Other European countries may be moderately concerned about maintaining the purity and integrity of their well-established native languages. In Ireland, however, the supremacy of a second language is unquestionable, while the national language often struggles to keep its position from being all but eroded
[rhagor]
[oddi wrth wood s lot]

"Can't you talk any louder?"

Ydy hi'n rhy hwyr i achub yr unig iaith fenwod yn y byd?
In a bid to save a special language used exclusively by women of an ethnic group in central-south China, a protection zone will be set up in Hunan Province.

The language, on the verge of disappearing, is believed to be the world's only women's language. It is used among women of the Yao ethnic group in Jiangyong County of Hunan.

The language was usually written on silks, paper fans or embroidery items. So far, more than 1,200 characters have been identified. Less than 700 characters are in common use.
[rhagor]

(Daw'r difyniad yn y teitl o'r gân Girls Talk, gyda llaw. Mae rhywun wedi fy ngalw yn hilgi heddiw, sa i mo'yn bod yn rywiaethwr hefyd.) [oddi wrth meistr yr orsaf]

Estheteg Warcheidiol

Cyfoeth y byd: nodiadau maes ar gyfer ail-ddyfeisio. Erthygl hir gan Iwan Bala. Dim amser i'w darllen nawr, ond mae'n edrych yn ddiddorol. [english version]

17.4.02

Alawon cadwynog

Mae'r Prosiect Cloriau yn ymdrech i olrhain cysylltiadau rhwng grwpiau pop gan ddilyn olau ail fersiynau. Dw i wedi bod ati gan ychwanegu rhai o'm ffefryns i'r cronfa gwybodaeth, ond mae angen lot mwy o gysylltiadau i grwpiau Cymraeg eu hiaith.

11.4.02

Llais dadeni

Cyfweliad â Meredid Hopwood o'r rhaglen Women's Hour. Mae brwdfrydedd y Prifardd yn heintus iawn. Rhaid i mi ddysgu rheolau cynghanedd yn syth. Pam dylai'r menywod gael yr hwyl i gyd? [diolch i Theo Brueton]

9.4.02

Wrth baratoi am draethawd nesa yn fy nghwrs coleg, dw i'n wrthi'n darllen hunangofiant Angharad Tomos, sy'n llawn chwedlau diddorol, fel hon:
Yn y diwedd, yr oedd slogan ar y pedair ochr [o golofn Nelson], yr ymwelwyr Japaneaidd yn fflachio eu camerâu fel pethau gwirion, a Sali Wyn a minnau'n eistedd ar y grisiau yn meddwl am ba hyd y byddai'n rhaid inni aros yno. Ymhen hir a hwyr, daeth y glas a'n cymryd i'r ddalfa. Yn Swyddfa'r Heddlu Bow Street, roedd yr arolygydd yn wallgo.

'How dare you?' bloeddiodd yn fy wyneb. 'How would you like it if I came to your place and destroyed the most precious thing you have?

'You already have,' atebais.

'Shut up, you little bitch.'

Yr adeg honno y sylweddolais fod colofn Nelson yn golygu tipyn mwy i'r Saeson nag y mae i ni.

8.4.02

"OK! I moon the Balrog!"

Geiriau olaf enwog - doniol i bobl drist a gamdreulio eu hieuenctid chwarae gemau fel Dungeons & Dragons. Ie, pobl fel fi. [oddi wrth haul yn y pellter]

Pam nad ydw i ddim yn ysgrifennu yn y Gymraeg?

Newydd ychwanegu y difyniad gan Bobi Jones o'i draethawd Planet o 1970 i ochr dde y dudalen, ac wrth edrych arno ar y weflog, wneud yn siwr mod i ddim wedi wneud traed moch ohono fe, sylwais bod y rhan fwya o'r safle 'ma yn Saesneg, ddim yn y Gymraeg o gwbl. Adlewyrchiad yw hwn o'r ffaith mod i'n treulio gormod o amser syrffio'r we, a dim digon meddwl am bethau call i ddweud am y pethau dw i'n eu darganfod, ac hefyd y ffaith mod i'n ddiog dros ben.
DU Amlieithog:
  Contrary to popular belief, the UK has always been multilingual. Gaelic, Irish and Welsh have been gradually displaced by English, itself the product of many different influences, but today are fighting back. These 'older mother tongues' have been joined by an astonishing variety of more recently arrived languages from all parts of the world.
[rhagor]
[via y boncyff cneuog]
Rhestr dolennau Iolo Morganwg. Lot o 404au, ond llawer o stwff diddorol hefyd.

6.4.02

Yr Angel Clwyfedig

Casgliad Hugo Simburg yn oriel genedlaethol y Ffindir. Braf i weld sganiau o safon eitha da. Dyma'r llun sydd ar glawr llyfr Angharad Tomos, Wele'n Gwawrio.

Yr Angel Clwyfedig gan Hugo Simburg

4.4.02

Cyflwyniad da i syniadau paramaeth (permaculture) mewn cyfweliad â Bill Mollison. [via Bifurcated Rivets]
Gyda FindSounds, gallwch chi chwilio'r we am effeithiau sain mewn sawl fformat. Dw i wedi ffeindo swn fy hoff deryn, fy hoff gi ac hyd yn oed fy hoff ragenw - llawer gwell 'da fi ni na nhw. Os wyt ti'n ffeindio rhywbeth diddorol, rho wybod yn y blwch sylwadau.

3.4.02

Ffeindiais i'r dyfyniad hwn ar wefan Bill Poser; mae'n dod o'r llyfr hwn:
Like cholera or leprosy, monolingualism at both societal/state and individual level is a dangerous illness, which should be eradicated as soon as possible. Its promotion is dangerous for peace in the world. The center of the contaminated area is Europe and the Europeanised countries. This center does its best to spread the disease to other parts of the world...
Tove Skutnabb-Kangas

2.4.02

Hen luniau o Siapan yng nghasgliad llyfrgell Nagasaki. [via gordon.coale]
Penblwydd hapus Raidió na Gaeltachta, 30 oed heddiw. Tri deg mlynedd heb chwarae un record Saesneg ei hiaith. Dydy Radio Cymru ddim yn gallu goroesi tri deg munud heb wneud hynny.

1.4.02

Ddim wedi cael lot o amser i sgwennu dim byd 'ma ers wythnos. Gyda'r tywydd mor braf, a dim dosbarthiadau i'w dysgu, dyn ni wedi bod yn gweithio yn yr ardd a chlós y tyddyn. Ddoe oedd ras hwyiaid cyntaf y tymor yn y pentre, a'r tro cyntaf i fi gollwng y 500 o adar bach plastig i Nant Hawen. Cyffrous iawn. Neithiwr, aethon ni i weld A Hard Day's Night yn Theatr Mwldan; noson gynt welon ni Gosford Park, ffilm newyd Robert Altman. Heno, bydd Cymanfa Ganu yng Nghapel y Wig.