30.7.01

Llangrannog - yn fyw! Webcam Gwersyll yr Urdd. Hei, 'sdim byd yn digwydd! Ble mae'r plant wedi mynd?

29.7.01

Robin Llywelyn, difyrrwr.
Pa berson hanesyddol hoffech chi ei gyfarfod a beth fyddech chi yn ei ddweud neu yn ei ofyn? Llywelyn ap Gruffudd. "Paid a mynd i Gilmeri".
R S Thomas - Teyrngedau. Cerddi gan Twm Morus, Menna Elfyn ac eraill.
Papur dyddiol yn y Gymraeg?
Mae Ned Thomas, cyn-olygydd Planet ac awdur The Welsh Extremist wedi derbyn grant i ymchwilio posiblrwydd sefydlu papur bob dydd Cymraeg ei iaith.

22.7.01

Yr oedd yr arddangosfa yn siomedig braidd - doedd y lluniau y y Tabernacl ddim cystal â rhain ar y wefan hon. Roedd Machynlleth yn brysur iawn - oes 'na fwymwy o siopau 'pethau del' bach nag oedd 'na, neu ydw i'n dychmygu pethau? Treuliais i dair awr yn llyfrgell Huw Owen, darllen hen gopiau Barn a Planet. Ond y peth gorau ffindais i oedd erthygl Sight and Sound o 1970 oedd yn sôn am fy hoff ffilm erioed, Two Lane Blacktop.

21.7.01

Cymuned yn ethol swyddogion - (stori BBC). Mae gwefan Cymuned wedi dechrau tyfu, gyda rhestr postio a ffeiliau swn i'w llwytho.
Morfa - amser i mi newid enw y flog? Falle Blog Cae Ras?
Y Ffordd Ymlaen? - neges, neu erhygl braidd gan ‘Llion Bach’ ar negesfwrdd y Cymry Cwl.
Yn boenus o syml, y ffordd i arbed yr iaith yw hon: mynnu ei pharhad. A’r unig ffordd i iaith barhau yw iddi gael ei defnyddio. Yn y dechreuad yr oedd y gair. A anghofiwyd y gwirionedd syml hwnnw? Siaradwn Gymraeg, felly, a siaradwn Gymraeg ym mhobman, gyda phawb. Siaradwn gyda’r Cymro, y Sais; yr Albanwr, yr Almaenwr; y Pacistani a’r Pwyl: pawb sydd yn byw neu yn gweithio yng Nghymru. Pawb. Yn ddieithriad. Yr unig bryd y trown at y Saesneg fydd er mwyn esbonio ymadrodd chwithig neu air newydd i'r sawl sy’n dysgu. Oherwydd nid cenedl o’r Gymraeg a’r di-Gymraeg mohonom bellach, ond cenedl o ddinasyddion sydd naill ai’n medru’r Gymraeg, neu’n ei dysgu.
Ar ôl darllen erthygl yn y Teifi Seid sy'n dweud bod Seimon Glyn yn ‘braidd yn hiliol’, rwy'n un cam agosach at derbyn her Llion. Rwy'n gwybod yn fy nghalon ei fod e'n hollol iawn, bod ein hunig gobaith yw i beidio troi i'r Saesneg er mwyn bod yn gwrtais wrth pobl sy ddim yn fodlon dysgu iaith y wlad maen nhw'n byw ynddi.

18.7.01

Cymru CR-ed - cylchgrawn i blant a phobl ifainc - addas i ddysgwyr, efallai?

17.7.01

Heno, Ni Fydd Yr Adar Yn Canu - hen erthygl, ond newydd i fi (a falle, i ti, darllenwr annwyl), sy'n sôn am raglen radio orau'r 90au.

16.7.01

Clywais i ailadroddiadd o'r rhaglen gyda Dave Edwards, bore dydd Sul (gyda diolch i Steffan). Rhaglen ddiddorol. Roedd hi'n drist glywed bod Dave yn sâl o hyd; braf iawn glywed Leonard Cohen a Captain Beefheart ar Radio Cymru.
Mae hon yn edrych yn ddiddorol: Cymru Radical, cyfres Radio Cymru sy'n trafod gwrthdystwyr. Drueni mod i wedi colli'r ddwy raglen gyntaf. Cymru Radical, yn dechrau ddydd Mawrth, Gorffennaf 3, 18.10. Ailddarllediad: dydd Sul, Gorffennaf 8, 12.00
Bydden ni'n mynd i Fachynlleth dydd Gwener, i ymweld â'r Tabernacl (lle mae arddangosfa gan Craigie Aitchinson, artist o'r Alban) ac edrych yn siopiau llyfrau'r dre. Wedyn, i Aberystwyth i'r Lyfrgell Genedlaethol - 'sdim clem 'da fi beth sy ymlaen 'na, achos does dim sôn am arddangosfeydd ar eu gwefan, am wn i.
Creu Cenedl - hanes Cymru ar-lein gan John Davies. Wnes i'r cwis:
Eich Sgôr Derfynol: 9 out of 10 [sic]
Bydd yn ofalus gyda cwestiwn 9.

12.7.01

Archaelogy of the Voice
[dedicated] to Dave Edwards (Datblygu), Owain Wright (Rheinallt H. Rowlands) and Ann Matthews (Ectogram), the 'cracked' voices of Welsh music.
Colin B Morton’s 5th Haiku:
Dave Datblygu’s dad says There is only one drummer And that’s Ringo
Oes unrhywun gyda tâp o'r rhaglen Beti a'i Phobl (gyda Dave)? Collais i hi. Bah. Ebostia os oes copi 'da ti.

10.7.01

Cymdeithas D.J. - y think-tank Cymraeg a ffurfiodd yn yr un cyfarfodydd â cymuned. Esgusodwch fi nawr, mae gen i lawer i'w ddarllen.
Croeso i Gymru? Erthygl gan un o'r cyfranwyr fforwm Twristiaeth ac Iaith yng Ngorllewin Ewrop nôl ym mis Ebrill.
Eto i gyd, tystia profiad trefi gwyliau poblogaidd megis y Rhyl, Benllech, Aber-soch, Bermo, y Borth a Llangrannog mai colli iaith a chymdeithas yw'r pris a delir yn y tymor hir.
Wi'n cofio'r Rhyl o'r tripiau Ysgol Sul di-rif fy mhlentyndod, ac ymwelais â Bermo dydd Sadwrn gyda fy nghyd-fyfyrwyr ar y Radd Allanol, felly i weld Llangrannog yn y fath rhestr oedd tipyn o sioc i'r sustem. Ai hynny'r ffordd dyn ni'n mynd?
Wrth darllen Cyflwyno’r Iaith Lenyddol, fe ddes i ar draws y cerdd hwn:
Gwyn ap Nudd
Gwyn ap Nudd, Gwyn ap Nudd, Lliw y lloer sydd ar dy rudd; Cerddi’n ddistaw fel y nos Drwy y pant a thros y rhos; Heibio i’r grug a’r blodau brith Ei, heb siglo’r dafnau gwlith: Gwyddost lle mae’r llyffant melyn Yn lletya rhwng y rhedyn; Gwyddost lle daw’r gwenyn dawnus I grynhoi eu golud melys: Gweli’r hedydd ar ei nyth, Ond ni sethri’r bargod byth; Gwyn ap Nudd, Gwyn ap Nudd, A lliw y lleuad ar dy rudd. Elfed
Hyfryd iawn, a dealladwy hyd yn oed i fi (mae ’na obaith, ’te!). Ond, jyst i ddangos pa mor anwybyddus ydw i, doedd dim syniad ’da fi pwy oedd ‘Gwyn ap Nudd’. Wel, rwy’n gwybod nawr.

9.7.01

Ar ôl i mi ddweud ddoe bod diddordeb 'da fi yn y mudiad newydd Cymuned, daeth e-bost oddi wrth Owen Thomas, Llambed:
Yr oeddwn i yn y cyfarfod ddydd Sadwrn wedi teithio bob cam o Lambed i Fynytho mewn tua theirawr ac oherwydd ei bod hi mor llawn bu'n rhaid imi aros tu allan yn y gwynt a'r glaw ond yr oedd y cyfarfod ei hun yn wefreiddiol, yn eli i'r galon. Ar ôl misoedd o gael ein galw'n hilgŵn gan bob plaid dan haul o'r diwedd dyma gyfle i Gymry Cymraeg leisio eu barn hwy ynghylch pwysigrwydd diogelu cymunedau Cymraeg.
Gallwch ddarllen gweddill neges Owen yma, a mae gyda fe erthygl yn rhifyn newydd Barn (sy'n sôn am Cynllun Datblygu Unedol Cyngor Sir Ceredigion). Yn ôl datganiad Cymuned (hefyd yn Barn y mis 'ma), maen nhw'n galw yn benodol am:
  1. fynd i'r afael â'r mewnlifiad anferth o siaradwyr uniaith Saesneg i'n bröydd Cymraeg gan sefydlu rheolaeth gymunedol ar bolisi tai yn yr ardaloedd hyn;
  2. fynd i'r afael â'r all-lifiad o'r boblogaeth Gymraeg ei hiaith o'n bröydd Cymraeg gan roi blaenoriaeth i bobl leol yn y farchnad dai a darparu swyddi cymwys ar eu cyfer;
  3. ryddhau adnoddau i'r cymunedau Cymraeg a fydd yn eu galluogi i gymhathu'r mewnfudwyr uniaith Saesneg a datlblygu polisïau penodol a fydd yn cryfhau Cymreictod yr ardaloedd Cymraeg.
Fe allwch gysylltu â Cymuned gan hala ebost at cymuned@cymuned.org neu gan lythyr d/o Y Lolfa, Talybont, Ceredigion.

8.7.01

Sylwadau Glyn yn 'annerbyniol' yn ôl Plaid Cymru. Unrhywun yn gwybod sut galla i ymuno â Cymuned?
Negesfwrdd y Cymry Cwl - hei, teitl neis bois! Syniad da, ta beth, cael negesfwrdd i Gymry a 'dysgwyr da' (pwy bynnag ydyn nhw - dysgwyr sy ddim yn rhegu yn y dosbarth?).
Ymchwiliwch AltaVista am y geiriau rhaid a fynd a chewch chi ateb diddorol:
We found 23,173 results: morfablog - gweflogio'r byd yn wyrdd ers 2001 bloggio'r byd yn wyrdd, gyfaill URL: http://morfa.blogspot.com/
Ydyn nhw'n trïal dweud rhywbeth wrthom?